Boğazören; eski adıyla ‘Köstengil’ köyü Konya ilinin Kulu ilçesine bağlı bulunmaktadır. Köy 1850 – 60’lı yıllarda Rusya’dan göç eden Nogay Türkleri tarafından kurulmuştur. Köye ilk yerleşen ve kuran Temirbek Ata ve obasıdır.

Köy eski yani KÖSTENGİL adını göç sırasında geçici olarak konakladıkları Romanya’nın KÖSTENCE şehrinden almış izlenimi veriyor. Aslında köy hakkındaki bilgilerin çoğu kulaktan dolma olduğu için bazı kalıplar birbirine uygunluk göstermez.

Köy yerleşim yeri olmadan önce bir bataklıktır. Köye yerleşen Nogay halkı bataklık halinde bulunan araziyi çeşme kanalları açmak ve söğüt ağaçları dikmek suretiyle kurutmuşlardır. Daha sonrasında ise köy yaşanılası bir yeşillik halini almıştır. Halen yer, yer bataklık izlerini taşımaktadır ve köyün ortası söğüt ağaçları ile doludur.

Köyün hemen yanı başında bulunan Karacadağ eteklerinde Etiler’den kaldığı rivayet edilen bir mağara bulunmaktadır. Ayrıca köyün yanı başında bulunan gayrimüslimlere ait olduğu sanılan mezarlardaki sandukalardan zamanında bir takım kalıntılar çıkarılmıştır.(yüzük, bardak, taş oluklar vs.)Diğer tarafında ise eski ev kalıntıları olduğu rivayet edilen ufak bir tepecik vardır. Halk arasında Höyük olarak da bilinir. Bu tepenin 1 km ilerisinde; taşların diziliş düzeninden ve halkının söylediğinden anladığımız kadarıyla eski bir mezarlık bulunmaktadır. Yine Karacadağ tarafında bundan on yıl öncesine kadar dolu olan ve şimdi tamamen kurumuş küçük bir gölcük bulunmaktadır.(Kerpiç göl)Yine bu dağın eteklerinde yakın zamanlarda faaliyette bulunan ve köyün halkının bir kısmının geçim sağladığı küçüklü, büyüklü taş ocakları bulunmaktadır.

Köy hemen hemen üç tarafı dağlarla çevrilidir. Kulu’nun diğer köyler ile ulaşım sağladığı bir yol üzerinde bulunmaktadır, bu da köye ulaşımı kolaylaştırmaktadır. Köy halkının çoğunun geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır. Köyde yetiştirilen başlıca tarım ürünleri; arpa, buğday, yulaf, fiğ, mercimek, nohut vs.dir. Nüfusu ise zamanla köyden kente göç hareketi ile çok kan kaybetmiştir. Bu yüzden köyde eğitim yoktur. Çocukların eğitimi ise komşu köylerde devam etmektedir. Köyde bir adet cami ve bir adet de muhtarlık binası bulunmaktadır. Köy Kulu ilçesine 17 km uzaklıktadır. Doğusunda Ağılbaşı (Mandıra) 5 km ile batısında Arşıncı 3 km ile, güneyinde Karacadağ 3 km ile, kuzeydoğusunda ise 2 km ile Yaraşlı köyleri bulunmaktadır.

Köye, 1920’li yıllarda, Doğu ve Güneydoğu’dan Kürt aşiretlerine mensup aileler yerleştirilmiş. Bu aileler Nogay kültürüne adapte olmuşlar ve şu anda büyük çoğunluğu hiç Kürtçe bilmezler ama Nogay Türkçesini en az bizim kadar iyi konuşurlar. Kendilerini de bizden ayrı hissetmezler. Doğal olarak Nogaylar da onları aynı duygularla sever ve sayarlar.

Köyde halen; Akay, Akyel, Arabacı, Bardakçı, Berkcan, Bulduk, Camcı, Canlı, Çelik, Çetiner, Çoban, Demir, Demirok, Dinç, Ergin, Güner, Gözaydın, Halıcı, Kara, Kayabaşı, Orhan, Ünal. Ünalan, Sertel, Taşkıran, Taşpınar, Tay, Tekçiftçi, Yıldırım, Yılmaz, Yorgancı, Yücekök aileleri yaşamaktadır.

Burak TAŞKIRAN (Nogaytürk Dergisi 2.Sayı Yayın Tarihi:11 Temmuz 2008)

Kaynak : http://www.bogazorendernegi.org/sayfa.asp?sayfaID=1